Department of Music Studies

Σκοπός της παρούσας µελέτης είναι να διερευνήσει το βαθµό στον οποίο η µουσική, µέσω της ανοιχτής µουσικής οµάδας, µπορεί να αποτελέσει ένα σηµαντικό µέσο επικοινωνίας, διάδρασης, παίδευσης, παιχνιδιού, αλλά και ψυχο-κοινωνικής στήριξης για τα παιδιά πρόσφυγες. Ο «κύκλος της µουσικής» επιχειρεί να καλύψει την ανάγκη για παροχή ασφαλούς και υποστηρικτικού περιβάλλοντος, για ανεµελιά και παιχνίδι και για υγιή δηµιουργία οµαδικών σχέσεων. Εστιάζοντας σε παιδιά 5 µε 12 ετών, επικεντρώνεται πρωταρχικά στην ψυχοκοινωνική τους στήριξη και δευτερευόντως στην παιδευτική διάσταση της µουσικής. Από την ανάλυση παρατηρήσεων πεδίου, ηµερολόγιων και ηµι-δοµηµένων συνεντεύξεων µε εθελοντές που συµµετείχαν στις δράσεις για διάστηµα τουλάχιστον έξι µηνών, φάνηκε ότι η µουσική µπορεί να χρησιµοποιηθεί αποτελεσµατικά ως µέσο προσέγγισης και στήριξης των παιδιών προσφύγων, ενώ αναδεικνύεται ως χρήσιµο πολυεργαλείο, ώστε να µπορέσει να µετατραπεί ο αφιλόξενος χώρος του καταυλισµού σε χώρο παιχνιδιού και χαράς, δίνοντας τη δυνατότητα στα παιδιά να ισχυροποιήσουν τη φωνή τους µέσα στην οµάδα.
The purpose of the present study is to investigate the extent to which open music groups encourage communication and social interaction, foster education and play and provide psychosocial support for refugee children. The «circle of music» aims at nurturing needs for a safe, supportive and carefree environment and encourages social bonding and interaction between children, 5 to 12 y.o., temporarily living in refugee camps. As an open group, it focuses primarily on psychosocial support and, on a second level, offers an educational dimension. Through the analysis of field observations, volunteers' journals and semi-structured interviews with volunteers participating for at least six months, it became evident that music can serve as a multi-tool and provide an efficient way to approach and support refugee children, to transform the inhospitable area of the camp into a playful and joyful space, and enable them to strengthen their voice within the group.

Ο Καθολικός Σχεδιασµός για τη Μάθηση (ΚΣΜ) είναι ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο αρχών και κατευθυντήριων γραµµών για την ανάπτυξη ευέλικτων µαθησιακών περιβαλλόντων που βασίζεται στη λογική της συµπερίληψης. Η παρούσα εργασία διερευνά τον τρόπο µε τον οποίο µπορεί να εφαρµοστεί ο Καθολικός Σχεδιασµός για τη Μάθηση στη διδασκαλία της µουσικής στην προσχολική ηλικία. Για τη συγκεκριµένη µελέτη, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε µία ενότητα διδασκαλίας σύµφωνα µε τις αρχές και τις κατευθυντήριες γραµµές του Καθολικού Σχεδιασµού για τη Μάθηση. Για αυτή την εκπαιδευτική µελέτη περίπτωσης, ακολουθήθηκε µία ποιοτική προσέγγιση και µέσα από ποικίλες µεθόδους συλλογής δεδοµένων επιχειρείται να διερευνηθεί κατά πόσο η εφαρµογή ανταποκρίνεται στις αρχές του Καθολικού Σχεδιασµού για τη Μάθηση και ποια στοιχεία της προσέγγισης λειτούργησαν αποτελεσµατικά, ως προς την ηλικιακή οµάδα και το αντικείµενο της µουσικής. Τα ευρήµατα της µελέτης περίπτωσης παρουσιάζονται αναλυτικά, εστιάζοντας στην εµπειρία του εκπαιδευτικού από αυτή την πιλοτική εφαρµογή.

Η συγκεκριµένη µελέτη περίπτωσης ακολουθεί ποιοτική φαινοµενολογική προσέγγιση. Στόχο έχει τη διερεύνηση των υποκειµενικών διαστάσεων της µαθησιακής διαδικασίας και την αποτύπωση της βιωµένης εµπειρίας εφήβων µαθητών Μουσικού Σχολείου στο µάθηµα µουσικού οργάνου. Οι µεταβαλλόµενες συνθήκες που χαρακτηρίζουν το έµψυχο δυναµικό του σχολείου έχουν ως αποτέλεσµα τη συχνή αλλαγή καθηγητών και τη συνδιδασκαλία στο ατοµικό µάθηµα µουσικού οργάνου. Κατά συνέπεια, εγείρονται ερωτήµατα που σχετίζονται µε τη σχέση µαθητή και εκπαιδευτικού, τα κίνητρα µάθησης, και τη συµβολή του µαθήµατος στη µουσική, ακαδηµαϊκή και προσωπική εξέλιξη του εφήβου. Η έρευνα διεξήχθη σε Μουσικό Σχολείο της περιφέρειας και συµµετείχαν οχτώ µαθητές της τάξης φλάουτου. Οι ευρύτερες θεµατικές κατηγορίες που αναγνωρίστηκαν µέσω της ανάλυσης των ηµιδοµηµένων συνεντεύξεων ήταν: (α) Μαθησιακές προσδοκίες, (β) Μαθησιακή διαδικασία, (γ) Σχέση µαθητή-καθηγητή, (δ) Κίνητρα που επηρεάζουν τη µάθηση, (ε) Συναισθηµατική εµπλοκή στη µουσική εκπαίδευση και (στ) Συµβολή της µουσικής στην προσωπική εξέλιξη των µαθητών.

In a constantly changing educational reality, with parameters of multiculturalism, diversity and learning uniqueness, the educator needs to reflect, reexamine, question and seek ways to adapt and evolve towards an inclusive teaching approach. Multicultural education is not about the education of minorities, but about shaping 'a pedagogy for all'. Managing the cultural diversity is a complex issue that requires, among other things, the adaptation of the curriculum to the new educational needs. The goal of this study is to enrich the Greek music curriculum, for ages 4-7, using the principles of Universal Design for Learning (UDL). UDL is an educational framework that provides educators with principles and ways to plan their teaching so as to ensure equal access to learning for all students. A set of goals, teaching methods and indicative activities that meet the principles and guidelines of UDL are suggested. Alignment with the principles and philosophy of inclusive education is one of the priorities in designing future curricula, both nationally and internationally. This study aims to contribute to the reformulation of the music curriculum, in a way that meets the needs of a multicultural classroom.

Εισηγήσεις Στρογγυλής Τράπεζας
Ζωή Διονυσίου: Ψηφιακό Αποθετήριο ΜΑΡΙΖΑ «Εγώ πατρίδα γνώρισα μέσʼ από τα τραγούδια»: ιδέα, στόχοι, υλικό.
Κλειώ Κωνσταντάκου: Εκµάθηση ελληνικής γλώσσας και πολιτισµού µέσω των τραγουδιών της Μαρίζας Κωχ: Μία πιλοτική εφαρµογή στο Νηπιαγωγείο της Εθνικής Σχολής Βιέννης.
Ευσταθία Πανταζή: Η διδακτική αξιοποίηση των τραγουδιών της Μαρίζας Κωχ για τη διδασκαλία των ελληνικών ως δεύτερης ή ξένης γλώσσας

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, σε συνεργασία με την Ελληνική Ένωση για τη Μουσική Εκπαίδευση (Ε.Ε.Μ.Ε.) έχουν σχεδιάσει τη δημιουργία ενός Ψηφιακού Αποθετηρίου και Διαδραστικής Πλατφόρμας για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας και μουσικής μέσα από τα τραγούδια της Μαρίζας Κωχ με τίτλο: «Εγώ πατρίδα γνώρισα μέσʼ από τα τραγούδια». Στόχοι του αποθετηρίου είναι: α) η παιδαγωγική (γλωσσική και μουσικοπαιδαγωγική) αξιοποίηση του υλικού από εκπαιδευτικούς μουσικής, δασκάλους και
νηπιαγωγούς στην Ελλάδα, και β) η διδασκαλία των ελληνικών ως δεύτερης γλώσσας μέσω του τραγουδιού για μαθητές που διαμένουν στο εξωτερικό ή στην Ελλάδα. Στο άρθρο παρουσιάζονται στοιχεία της προσωπικότητας και της καλλιτεχνικής συνεισφοράς της Μαρίζας Κωχ στην ελληνική μουσική, εστιάζοντας στο ρεπερτόριό της για παιδιά και στην μουσικοπαιδαγωγική της προσέγγιση. Ακολούθως θα αναφερθούμε στην ιδέα, στους στόχους και στο υλικό του υπό δημιουργία ψηφιακού αποθετηρίου ΜΑΡΙΖΑ.

Round table presentations
Zoe Dionyssiou: Digital Repository Mariza “I've come to know my country through her songs”: main ideas, aims, material
Clio Konstantakou: Learning Greek language and culture through Mariza Koch’s songs: A pilot study in the Kindergarten of the Greek National School in Vienna
Efstathia Pantazi: Utilising Mariza Koch’s children songs for the teaching of Greek as a second or foreign language

The Department of Music Studies, Ionian University, in collaboration with the Greek Society for Music Education, has designed the creation of a Digital Repository and Interactive Platform for the teaching of Greek language and music through the songs by Mariza Koch, entitled: “I ʼve come to know my country through her songs”. The objectives of the repository are: a) the pedagogical (linguistic and music education) development of material to be used by music teachers, general school teachers and kindergarten teachers in Greece, and b) the teaching of Greek as a second language through the song for pupils living abroad or in Greece. The article presents elements of the personality and artistic contribution of Mariza Koch in the Greek music, focusing on her repertoire for children and her music-pedagogical approach. We will then refer to the idea, objectives and material of the MARIZA digital repository.

Το Σώµα Ελληνικού Οδηγισµού είναι µία εξωσχολική, εθελοντική, µη κυβερνητική οργάνωση µε παιδαγωγικό χαρακτήρα. Το τραγούδι είναι η κύρια µουσική δραστηριότητα που πραγµατοποιείται στις Οµάδες του. Παράλληλα, αποτελεί ένα από τα µέσα για την επίτευξη των στόχων του Οδηγικού Παιδαγωγικού Προγράµµατος (Οργανισµός ΣΕΟ, 2007). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, έχει δηµιουργηθεί ένα ρεπερτόριο Οδηγικών τραγουδιών τα οποία διαχρονικά περνούν από γενιά σε γενιά και παραµένουν κοινό σηµείο αναφοράς για κάθε µέλος του Οδηγισµού. Οι Οµάδες τραγουδούν σε κάθε οδηγικό γεγονός και είναι αυτό που χαρακτηρίζει διάφορες πτυχές της οδηγικής ζωής. Οι µουσικοί στόχοι των οµάδων περιορίζονται στην εκµάθηση των στίχων, της µελωδίας των τραγουδιών και τυχόν συνοδευόµενων κινήσεων. Επίσης, το τραγούδι στον Οδηγισµό συµβάλλει σε τοµείς όπως το δέσιµο οµάδας, τη χαλάρωση, την εκτόνωση, την κίνηση, τη δηµιουργικότητα, την έκφραση, το παιχνίδι κ.ά. Ταυτόχρονα, είναι ένα εργαλείο µάθησης ευχάριστο, πρακτικό, βιωµατικό και προσιτό για παιδιά και ενήλικες.